Przedstawiamy dziewiąty element etapu realizacji inwestycji.

Właściwe komórki Urzędu: Wydział Urbanistyki i Architektury

Roboty budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniem można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia, o ile organ nie wniósł sprzeciwu w formie decyzji.
Obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy budować w sposób określony w decyzji o pozwoleniu  na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej.

Za rozpoczęcie budowy uznać należy chwilę podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. Prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem.

Pracami przygotowawczymi są:
1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie;
2) wykonanie niwelacji terenu;
3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów;
4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.

Uwaga:
Należy pamiętać, że rozpoczęcie dostaw energii, wody, ciepła lub gazu na potrzeby budowy może nastąpić jedynie po okazaniu wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Prowadzenie robót budowlanych dokumentowane jest w dzienniku budowy, który jest wydawany przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w terminie 3 dni od dnia w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna.

Do obowiązków inwestora należy zawiadomienie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych.

Zawiadomienie winno być dokonane na piśmie co najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem, wraz z dołączeniem:
1) oświadczenia kierownika budowy (robót), stwierdzającego sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi), a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
2) w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego – oświadczenia inspektora nadzoru inwestorskiego, stwierdzającego przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi, a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
3) informacji zawierającej dane zamieszczone w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Ponadto do inwestora należy  zapewnienie objęcia kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.
W przypadku zmiany:
1)   kierownika budowy lub robót lub
2)   inspektora nadzoru inwestorskiego lub
3) projektanta sprawującego nadzór autorski,
inwestor jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić powiatowego inspektora nadzoru budowlanego o zmianie, podając od kiedy ona nastąpiła. Do zawiadomienia należy dołączyć oświadczenia w/w osób o przejęciu obowiązków.

Obowiązki kierownika budowy w związku z realizacją robót budowlanych to:
1) prowadzenie dziennika budowy lub rozbiórki,
2) umieszczenie na budowie lub rozbiórce tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia,
3) odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy (rozbiórki).

Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.
Dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Przed rozpoczęciem wykonywania robót budowlanych należy dokonać w dzienniku budowy wpisu osób, którym zostało powierzone kierownictwo, nadzór i kontrola techniczna robót budowlanych. Osoby te są obowiązane potwierdzić podpisem przyjęcie powierzonych im funkcji (dotyczy to także prowadzenia dzienników montażu i rozbiórki).

Uwaga:
W przypadku budowy lub rozbiórki, na której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo na których planowany zakres robót przekracza 500 osobodni, wymagane jest ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.

Zgodnie z ustawą Prawo budowlane (art. 43), istnieje obowiązek geodezyjnego wyznaczenia obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę oraz przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych, które podlegają geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie, a po ich wybudowaniu – geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej położenie ich na gruncie. Obiekty lub elementy obiektów budowlanych, ulegające zakryciu, podlegają inwentaryzacji przed ich zakryciem.

Uwaga:
Do budowy można stosować wyłącznie wyroby, które zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z odpowiednimi przepisami.
Roboty winne być realizowane z zatwierdzonym projektem budowlanym lub zgodnie ze zgłoszonym zakresem robót budowlanych.

W przypadkach, gdy inwestor będzie realizował inwestycję (roboty budowlane):
1)   bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub
2)   w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3)   na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4)   w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego może wstrzymać budowę i nakazać dokonanie określonych czynności, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W przypadku, gdy nie jest to możliwe, może nakazać rozbiórkę obiektu lub jego części.

W przypadku, realizacji budowy bez decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 48), organ może nakazać rozbiórkę takiego obiektu, chyba że będzie możliwe jego dokończenie i inwestor uiści opłatę legalizacyjną. Postępowanie w trybie art. 48 i 49b (dotyczy obiektów realizowanych na podstawie zgłoszenia) prowadzi organ nadzoru budowlanego.

Katastrofa budowlana

Zgodnie z art. 73 Prawa budowlanego „Katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów.
Nie jest katastrofą budowlaną:
1)   uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany;
2)   uszkodzenie lub zniszczenie urządzeń budowlanych związanych z budynkami;
3)   awaria instalacji.”

W przypadku zaistnienia katastrofy, postępowanie w tej sprawie prowadzi właściwy organ nadzoru budowlanego.
W razie katastrofy budowlanej (dotyczy budowanego, rozbieranego lub użytkowanego obiektu budowlanego), kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:
1) zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu się skutków katastrofy;
2) zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie przyczyn katastrofy;
3) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie:
a)   właściwy organ,
b)   właściwego miejscowo prokuratora i Policję,
c)  inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy,
d)   inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów.

Obowiązku zabezpieczenia miejsca katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania nie stosuje się do czynności mających na celu ratowanie życia lub zabezpieczenie przed rozszerzaniem się skutków katastrofy. W tych przypadkach należy szczegółowo opisać stan po katastrofie oraz zmiany w nim wprowadzone, z oznaczeniem miejsc ich wprowadzenia na szkicach i, w miarę możliwości, na fotografiach.

W związku z wystąpieniem katastrofy budowlanej, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany:
1) niezwłocznie powołać komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W skład komisji wchodzą: przedstawiciel organu nadzoru budowlanego jako przewodniczący, przedstawiciele innych zainteresowanych lub właściwych rzeczowo organów administracji rządowej, przedstawiciele samorządu terytorialnego, a także, w miarę potrzeby, rzeczoznawcy lub inne osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe.

Do udziału w czynnościach komisji mogą być wezwani:
1) inwestor, właściciel lub zarządca oraz użytkownik obiektu budowlanego;
2) projektant, przedstawiciel wykonawcy i producenta wyrobów budowlanych;
3) osoby odpowiedzialne za nadzór nad wykonywanymi robotami budowlanymi.

Organ nadzoru może nakazać właścicielowi lub zarządcy, w drodze decyzji, zabezpieczenie miejsca katastrofy oraz obiektu budowlanego, który uległ katastrofie, uporządkowanie terenu lub wykonanie innych niezbędnych czynności i robót budowlanych. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. W razie niewykonania lub nadmiernej zwłoki w wykonaniu decyzji przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, organ zapewni jej wykonanie na koszt i ryzyko zobowiązanego.

Po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.
Poza tym organ nadzoru może zlecić na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy.

Zobowiązanym do podjęcia niezwłocznego działania niezbędnego do usunięcia skutków katastrofy budowlanej jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.